Je eerste zelfinterview op deze website?

Ja, het wordt tijd. Oscar en ik zijn al een tijdje bezig ons enorme Antenne Rotterdam archief dat allemaal op bandjes staat te digitaliseren. Dat is een enorme klus en nu hebben we een goed plan. Het lijkt te gaan werken. We hebben net de serie Cult, Underground & Avant-Garde afgerond en zijn nu onder de naam Antenne Rotterdam 0 10 doorgegaan. Inmiddels heeft Oscar een stagiaire Mandy die ons uitstekend helpt. Ze is echt goed en monteert inmiddels zelf geheel in onze lijn. Dat is echt mazzel. We zenden nu wekelijks 10 minuten uit op Open Rotterdam op maandag en deze zijn uiteraard online te zien. De bronafleveringen worden door Mandy gedigitaliseerd en op you tube gezet. Een beetje zoals vroeger maar nu met ons archief als onderwerp. De 10 minuten zijn reflecties met interviews met mensen uit die tijd. Als we zo gestaag doorgaan is alles wellicht in een jaar gedigitaliseerd. In ieder geval het grootste gedeelte.

Je hergebruikt je archief als onderwerp van de uitzendingen?

Alleen digitaliseren is wat mij betreft niet zo interessant. Wie gaat er ooit nog naar kijken anders dan eventueel historici of mensen die erin voorkomen. Eerst wilden we de hele antenne site renoveren en herstarten maar dat was veel te ingewikkeld en kostbaar. En hoe gaan we dat betalen. Toen kwam ik op het idee of beter toen kwam het idee om de antenne site - het ontwerp uit 2004 - te klonen. Het is nog steeds een top ontwerp en eigenlijk erg nodig in deze tijd. Ik heb toen Pim van Webkracht - het bedrijf waarmee we de site indertijd hebben gebouwd - gevraagd een nieuwe lege site te maken. Dat werd biocrow.nl, de website van de Luie Vrolijke Tuinier. Dat was begin 2024, deze website gebruik ik nu om mijn praktijk en methodiek te communiceren. Oscar heeft vervolgens overmathenesse.nl, ook een antenne kloon, geopend een buurtplatform waar hij de communicatie van ondersteunt. Dat werkt echt weer als de vroegere antenne site met correspondenten die artikelen plaatsen over de wijk. We werken het liefst met stagiaires die meewerken en zo het vak leren. Dat deden we vroeger ook en met vrijwillige correspondenten naast betaalde freelancers. We hebben nu een beginnetje en kunnen gaan uitbouwen.

Antenne Rotterdam was toch veel groter en breder? 

Natuurlijk in onze hoogtijdagen hadden we 100 correspondenten, continu zo’n 5 stagiaires en zeker 10 zzp’ers. We zonden 5 keer per week uit op TV Rijnmond. We waren de grootste internetsite van Rotterdam. 2006/7/8 en toen denderde YouTube en de socials over ons heen. Dat TV Rijnmond onze uitzendingen niet prolongeerde in 2010 hielp ook niet echt. Oscar ging door met zijn videoproductie en ik koos voor Creatief Beheer. 

Ga nog eens terug naar het begin. Waarom ben je er überhaupt mee begonnen? 

Dat was ergens 1998. Ik wilde als kunstenaar de media, vooral lokale media, gaan gebruiken en bouwde mijn eerste internetsite. Het Biemans Concern. Je kon indertijd gratis uitzenden op Rotterdam TV. Dus ik dacht, we beginnen gewoon. Ik kocht een camera en ben toen samen met wat vrienden waaronder Eugene Buskens (acteur/filosoof) gewoon begonnen. Monteren op de camera en we filmden alledaagse dingen waar we mee bezig waren. Hadden een introtune, een dagafsluiting. I’m CONCERNed, heette dat toen. Hier op de site is weer een aflevering te zien uit die tijd over mijn schildercursus in het Viltje… Later heb ik volgens mij hier nog wat subsidie voor gekregen en in 2000 gingen we verder onder de naam VIDEO 2000. Eugene kwam met die naam, vernoemd naar het video systeem van Philips dat weliswaar beter was dan VHS maar het verloor, schijnbaar omdat er geen porno op werd uitgebracht. In dat jaar heb ik een computer gekocht om te monteren. 

Wat was de gedachte erachter?

Ik wilde voorbij alle gewichtigheid gewoon televisie maken als grap, als uitlaatklep en natuurlijk omdat ik gewoon altijd iets creatiefs wil doen met anderen. In 2000 ontmoette ik Oscar. Hij was de enige die reageerde op kaartjes van mij. Hij was net afgestudeerd fotograaf en een enorme Mac fan. Vanaf toen ging alles in Final Cut Pro en sindsdien was hij degene waarmee ik de motor vormde van Video 2000. Exposure Rotterdam en later Antenne Rotterdam. We hebben nooit een deadline gemist en waren een beetje kat en hond qua dynamiek. Het is fantastisch dat we nu naar 26 jaar weer diezelfde vibe hebben.

Ok, maar wat was je visie behalve lol en creativiteit?

Alsof dat niet genoeg is. Het ging mij om de hypocrisie in de kunstwereld. De gewichtigdoenerij, alsof kunstenaars en kunst heilig zijn. Ik vond er een heleboel gebakken lucht in zitten en wilde de kunst bevrijden uit de ivoren toren. Volgens mij is die toren inmiddels aardig ingestort maar er wordt nog steeds weinig kritisch over kunst en kunstenaars gesproken alsof het een zekere heiligheid heeft. Alsof het altijd goed is en ondertussen wordt er continu op bezuinigd. Kunst lijkt een achterhoede gevecht te worden met een krampachtig omhooggehouden mythische sokkel. Ik was indertijd gestopt als kunstenaar om ‘objecten’ te maken kunst was voor mij een manier van kijken en doen. En nog steeds. Een van de dingen die ik toen vaak zei: ‘Kunst is nep, kunstbril, kunstbeen.’ En het ging ook om ons publiek domein, de plek waar we elkaar ontmoeten en beïnvloeden. Dat doen we ook in de media zeker met de opkomst van het internet. Later werd die kant belangrijker als aanvulling op Creatief Beheer; het dagelijks onderhoud als ontmoetingsplek en ontwikkelaar. 

Maar de programma’s gingen meestal over kunst en cultuur toch?

Ik wilde de mensen die erin geloofden laten zien en kunstenaars zijn vaak leuke mensen en tja, kunst is ook vaak behoorlijk slecht en nep. Maar kunst kan ook fantastisch zijn. Community art was toen in opkomst. Daarom heette onze eerste website ook Exposure Rotterdam (wat gebeurt er werkelijk) en hanteerden we later de slogan: Laat weten dat je er bent. We wilden alles van alle kanten bekijken en laten zien, vooral ook het ‘al te menselijke’ en het geploeter van alledag. 

Het ‘al te menselijke’?

Al het gekrakeel, de jaloezie en het snobisme waar de kunstwereld van is vergeven. Het geroddel onderling en het schijnheilige naar buiten. Kunst lijkt altijd automatisch goed want maatschappijkritisch en zo. Daarnaast vinden volksstammen het nutteloos en subsidievreters. Dat hangt natuurlijk samen. Vooral niet negatief zijn anders vreet de boze buitenwereld ons op. Dat kunst mensen aan het denken zet… ik weet het niet. Dat is precies zo’n mythe dat artsen in het vak zitten om ‘mensen te helpen’. Tuurlijk helpen artsen mensen. Dat is de bedoeling van het vak. Kunstenaars putten uit een ‘hogere waarheid’ of zo. Alles voor de kunst; dat is een romantische maar heersende opvatting. Ik denk artsen helpen soms mensen en kunst zet soms mensen aan het denken. Maar zeker niet altijd en vaak werkt het averechts.

Waarom maken mensen dan kunst?

Om zich te kunnen uiten, maar ook als identiteit, om cool te zijn of zichzelf een zinvol levensinvulling te verschaffen. De koningen en vorsten gebruikten kunst en waren altijd de grootste mecenassen. Het is natuurlijk ook om te pronken en andermans ogen uit te steken. Heldenverering. Dat uiten is volgens mij voor de kunstenaar trouwens wel het belangrijkste; het verhaal vertellen dat je wil vertellen. Kunst kijken en maken is gezond je kunt er zelfs langer door leven las ik laatst. Misschien is het een natuurlijke behoefte; de zoektocht naar het sublieme, het schone. Niks mis met kunst dus. Zet het niet op een voetstuk maar gebruik het. Het is opmerkelijk hoe vaak er gepraat wordt over de heiligheid van de kunst zonder enige kritiek en hoe vaak er achter de schermen iets anders wordt gezegd.

Wat wordt er dan achter de schermen gezegd?

Haha, dan moet je naar Antenne Rotterdam kijken. Een eerbetoon aan de kunstenaar en tegelijkertijd de demythologisering ervan. Het is gezond te relativeren en jezelf niet al te serieus te nemen toch. Al die stroop en honing hebben een averechts effect. Dat maakt de kunst slap en impotent; een speeltje van de middenklasse en een investering voor beleggers. Kijk om je heen en oordeel zelf. Net zo als er preventie bestaat buiten de zorg bestaat er kunstkritiek buiten de kunst. 

Ok, dus eigenlijk de bredere discussie over kunst in de samenleving in plaats van kunst die kritiek heeft over zichzelf maar zichzelf niet ter discussie stelt.

Precies dat. Maar goed onze 400 uur video en verouderde site was een last die ik meedroeg waar ik wat mee moest. Weggooien ging me aan het hart en ook Oscar wilde het fatsoenlijk bewaren. Al die bandjes waar het opstaat vergaan langzaam en dan ziet niemand het nog. We zijn toen maar begonnen met digitaliseren op eigen kosten. En nu een paar jaar later is het in plaats van een last, een lust geworden en krijg ik er energie van. Dat op zich is al voldoende.

Ondanks je kritiek vind je kunst nog steeds belangrijk?

Natuurlijk. Ik voel me nog steeds in de eerste plaats kunstenaar. Ik ben een idealist en wil de wereld verbeteren, positiviteit brengen, maar ik ben ook een cynicus. Ik weet dat dat niet kan. Maar ja, ik doe het toch. Radicaal positief noemde ik dat indertijd. En ik ben een amateur omdat ik gewoon begin en er vooral plezier in heb en zo langzaam beter wordt. Daarin ben ik professioneel; ik weet wat ik doe en doe het bewust. Vroeger, zo rond mijn 35ste, noemde ik me ‘kampioen der sukkels’ en hield van de kunst van het belachelijk zijn. De overdrijving als vrijheid en creatieve escape om me uit de comfortzone te halen. Dus ja dat past allemaal. Punt is wel dat het amateurisme verdwijnt en je er steeds bedrevener in raakt. Tijd voor iets nieuws. Afbreken en opbouwen. Dat heb ik altijd gedaan maar het centrale idee blijft staan. 

Wat is dan dat centrale idee?

Dat niet ik gek ben maar de wereld. Kijk om je heen. Het is toch bizar hoe we bezig zijn.

Jij kan het toch niet beter weten dan de rest? 

Daar gaat het niet om. Het gaat erom dat ik mijn eigen inzichten en intuïties volg en niet doe wat anderen vinden dat ik moet doen. Ik kan liters water bij de wijn doen, want ja, je moet samenwerken. Maar het blijft mijn eigen wijn. Met andere woorden ik leef vanuit principes waar niet aan te tornen valt. 

En die principes zijn?

Niet liegen, afspraken nakomen en positief zijn. Dat verwacht ik ook van anderen. En kritisch zijn is in mijn ogen constructief en niet negatief. De werkelijkheid zit altijd anders in elkaar dan wij denken en de waarheid is hier maar een klein onderdeel van. Humor is de olie van ieder maatschappelijk debat. En gewichtigdoenerij slaat nergens op. Hoe kun je groeien als alles een leugen wordt omdat je niet kritisch bent en jezelf almaar heel serieus neemt. Deze hypocrisie wordt onappetijtelijk en contraproductief. Het is zogezegd geen leugentje om bestwil meer maar een leugen die de boel kapot maakt en vertrouwen ondermijnt. Zonder te relativeren, de dingen in context te zien, knalt het uit elkaar. Puurheid en waarheid bestaan niet echt maar zijn constructen.

Wat heeft dat met Antenne Rotterdam te maken?

Dat is van waaruit we werken. Wel zo relaxed. Met open vizier en verder doen we waar we zin in hebben of wat er langskomt dat past bij onze principes en de doelstelling. Het beste idee wint. En je weet toch wat de vijand is van een beter idee?

Een goed idee wat je gaat uitvoeren. 

Inderdaad en als je geen vaste plek hebt van waaruit je kijkt en handelt wordt je meegezogen in de maalstroom van trends en geleende verlangens. Originele ideeën zijn schaars. Ik ben conceptontwikkelaar hè. Ideeën zijn voor mij alles bepalend. Terugkijkend ben ik tevreden dat ik altijd mijn eigen ‘wijn’ heb geproduceerd ook al wordt die vermengd met alles en nog wat. Fijne mensen zijn fijne mensen voor de fijne mensen. En dan valt het doek; einde fijne mensen.

Wat zijn nu je plannen met Antenne Rotterdam? 

Iets met fijne mensen haha. Alle gekheid op een stokje. Dat ziet er raar uit. Ik denk echt dat er weer behoefte is aan een platform als Antenne. Je struikelt tegenwoordig over de podcasts, influencers, gedreven door hoeveelheid views, likes en comments. Gelukkig is er ook nuttige onderzoeksjournalistiek en interessante podcasts maar waar is de kunst. De oude media hobbelen er achteraan. Waar is het tegendraadse, het belachelijke en het sublieme? Datgene dat bestaat om zichzelf niet voor de likes. Het authentieke is verkracht door de commercie en mode geworden. Iedereen wil authentiek zijn. Het is een beetje als de kant en klaar maatijden in de AH. Bereid door echte chef-koks…

Waar vind je dan de ware authenticiteit? 

Overal tussen ons in en juist niet waar we het verwachten. Dat onderzoeken we en laten we zien met ons archief als goudmijn en onze jeugdige zelf als inspiratie.

Allemaal leuk en aardig maar hoe ga je dat financieren? Iets waar Oscar trouwens ook op aandringt. Je kan dit niet gratis blijven doen? 

Zoals Henk de Bruin van het toenmalige havenbedrijf zegt in een van onze uitzendingen. Financieren is niet zo moeilijk maar wie gaat het betalen.

Wie gaat het betalen?

Mensen die er baat bij hebben en die erin geloven. Zo gaat het altijd en die vinden we wel. Zo ging het vroeger, zo zal het nu gaan en zo zal het straks gaan. We zijn weer gestart en we stoppen niet. Professioneel amateurisme snap je.

Ik snap het wel maar snapt de rest het ook?

Dat hoeft niet. We hebben maar een paar mensen nodig die het snappen. Een werkend idee is niet te stoppen. 

De aanhouder wint.

Exactement. We hebben er nu weer plezier in en daar gaat het om. Dat zeggen professionele voetballers toch ook altijd; het gaat om plezier in het spelletje… niet om het geld. Mijn neus. Ik hoop dat we weer een publiek opbouwen die onze stijl waardeert en mee gaat doen. Hoop doet leven. 

Hoe kunnen ze mee gaan doen? 

Op allerlei manieren. Ze kunnen correspondent worden. Zelf items aanleveren of inkopen. We gaan hetzelfde financieringsmodel als het vroegere Antenne Rotterdam gebruiken. Community based cocreatieve geschiedschrijving en mediaproductie. 

Heb je nog iets te zeggen als afsluiting?

Ach, gewoon kijken. Je vindt het leuk of niet. Het hoeft allemaal niet. We leven vooralsnog in een vrij land. Lieve mensen, klik gewoon wat filmpjes aan hier op de site en geef een reactie. Spaar ons niet. Daar worden we sterker van. Verbaas u maar blijf kritisch…